तुळशीचे फायदे, उपयोग आणि औषधी गुणधर्म मराठीमध्ये | Tulsi Benefits in Marathi

Contents

तुळशी ही एक प्रकारची वनस्पती आहे ज्याची भारतातील बहुतेक घरांमध्ये पूजा केली जाते. हिंदू धर्मात पूजनीय मानल्या जाणार्‍या घरांच्या छतावर आणि अंगणांवर हे स्थापित केले जाते. या वनस्पतीमध्ये अनेक रोगांशी लढण्याची क्षमता आहे. तुळशी चे फायदे नमस्कार मिरतनो आज आपण या लेखात जाणून घेणार आहोत कि तुमच्या आमच्या घर समोरील तुळस कसा प्रकारे तुम्हाला रोगांपासून वाचवू शकते . आज आपण तुलसी चे फायदे आणि तोटे जाणून घेणार आहोत . आज आपण औषधी वनस्पती तुळस बद्दल माहिती मराठी(Tulasi information in marathi) वाचणार आहोत.

तुळशी म्हणजे काय? (Tulasi information in marathi)

हे केवळ वनस्पतीच नाही तर औषधी वनस्पती म्हणूनही वापरले जाते. असे मानले जाते की ही वनस्पती घरात ठेवल्याने सकारात्मक ऊर्जा टिकून राहते, या वनस्पतीमध्ये जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मुबलक प्रमाणात आढळतात.

ही वनस्पती रात्री ऑक्सिजन उत्सर्जित करते.तुळशीच्या इतरही प्रजाती आहेत जसे – पांढरा आणि कृष्णा यामध्ये प्रमुख मानल्या जातात. त्यांना राम आणि कृष्ण तुलसी या नावानेही ओळखले जाते.

त्याच्या वनस्पतीच्या उंचीबद्दल बोलणे, ते 30 सेमी ते 60 सेमी पर्यंत असते. फुले पांढरी आणि जांभळ्या रंगाची असतात. तुळशीचा फुलांचा आणि फळांचा हंगाम जुलै ते ऑक्टोबर पर्यंत असतो.

तुळशीचा उपयोग मराठीमध्ये (Tulsi Uses in Marathi)

तुळशीची पाने सर्वात फायदेशीर मानली जातात. त्याची पाने आणि बियांची पावडर बनवूनही वापरता येते. आपण थेट पाने देखील खाऊ शकता.

आले आणि मधात तुळस मिसळून हर्बल चहा बनवला जातो आणि हिवाळ्यात प्यायला जातो. ताप, ओटीपोटात दुखणे आणि संक्रमण यांसारख्या आजारांवरही याचा उपयोग होतो. तुळशीच्या सेवनाने भूक वाढते, पचनशक्ती वाढते.

तुळशीचे रोप कोठे आढळते किंवा उगवले जाते

ही वनस्पती कुठेही वाढू शकते. यासाठी विशिष्ट जागा निवडणे आवश्यक नाही. हे घराच्या छतावर किंवा घराच्या अंगणात वाढू शकते. तुळशीची लागवडही मोठ्या प्रमाणावर केली जाते.

तुळशीचे फायदे – Tulasi che fayde in marathi

तुळशीला संरक्षण कवच मानले जाते. तुळशीच्या प्रत्येक भागाचे स्वतःचे महत्त्व आहे. त्याच्या फांद्या, बिया, पाने आणि मुळे या सर्वांचे अनेक फायदे आहेत. जाणून घेऊया श्री तुळशीचे फायदे

१. सर्दी-खोकल्यात

याचा उपयोग सर्दी आणि खोकल्यामध्ये आराम देण्यासाठी केला जातो . सर्दी, खोकला झाला असेल तर तुळशीचा उष्टा प्यायल्याने आराम मिळतो. तुळशीमध्ये काळी मिरी, लवंगा आणि गूळ मिसळून डेकोक्शन तयार केला जातो.

2. हॅलिटोसिस –

तुळशीची पाने चघळल्याने हॅलिटोसिस दूर होतो. श्वासात दुर्गंधी येत असेल तर त्यात तुळस खाण्याचे फायदे आहेत . तुळशीची पाने चावून खावीत, असे केल्याने दुर्गंधी दूर होते.

3. निट्समध्ये डोके लाऊस –

डोक्याच्या उवा निट झाल्या असतील तर केसांना तुळशीचे तेल लावावे. तुम्ही त्याच्या पानांपासून तेल बनवू शकता किंवा बाजारात तुळशीचे तेल देखील मिळवू शकता.

4. प्रतिकारशक्ती वाढवा-

तुळशीमध्ये आजारांशी लढण्याची ताकद असते. हे रोगप्रतिकारक शक्ती सुधारते. तुळशीचे सेवन केल्याने रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते.

Reed More :- Badam Khanyache fayde in marathi

५. कान दुखणे आणि सूज मध्ये आराम

हे कान दुखणे आणि जळजळ कमी करण्याचे काम करते. तुळशीची पाने गरम करून त्याचे २-२ थेंब कानात टाका, दुखण्यापासून आराम मिळेल. कानामागील सूज असल्यास एरंडाच्या कळ्या तुळशीच्या पानांसोबत बारीक करून त्यात मीठ मिसळा आणि ही पेस्ट कोमट झाल्यावर लावा.

6. तणावापासून मुक्तता

तुळशीमध्ये अँटीस्ट्रेस गुणधर्म असतात. तुळशी शरीरात आढळणारे कॉर्टिसोल संप्रेरक नियंत्रित करण्यास मदत करते, ज्याला स्ट्रेस हार्मोन म्हणतात.

७. अतिसारात आराम

जर तुम्हाला अतिसाराचा त्रास होत असेल तर तुम्ही ते वापरावे. तुळशीची पाने जिऱ्यासोबत बारीक करा. दिवसातून ३-४ वेळा खा, जुलाब थांबेल.

8. दुखापत झाल्यास –

यामध्ये अँटी-बॅक्टेरियल घटक असतात जे जखम भरण्यास मदत करतात. तुरटी आणि तुळशीची दोन्ही पाने एकत्र लावल्याने जखम लवकर बरी होते.

९. वजन कमी करण्यास उपयुक्त

तुळशीच्या पानांच्या फायद्यांमध्ये वजन कमी करणे देखील समाविष्ट आहे. तुळशीचा रस शरीराचे वजन कमी करतो आणि शरीरातील बीएमआय आणि इन्सुलिन नियंत्रित करतो.

10. रातांधळेपणामध्ये फायदे

तुळशीच्या रसाचे फायदे रातांधळेपणामध्येही आहेत. तुळशीच्या पानांचे २ ते ३ थेंब डोळ्यात टाकल्याने फायदा होतो. तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही तुळशीचे थेंब विकत घेऊनही वापरू शकता. रातांधळेपणा दूर करण्यासाठी तुळशीच्या थेंबांचे फायदे आहेत.

11. चेहर्याचा आभा –

तुळशीची पाने बारीक करून त्याची पेस्ट किंवा रस चेहऱ्यावर लावल्याने चेहऱ्याची चमक वाढते आणि पिंपल्सही दूर होतात.

12. साप चावल्यावर –

साप चावला असेल तर तुळशीचा रस द्यावा व त्याचे मूळ व मांजरी बारीक करून साप चावलेल्या जागेवर लावावा. त्याचा रस नाकात टाकल्याने बेशुद्ध झालेल्या रुग्णाला आराम मिळतो.

13. डोकेदुखी आराम

डोकेदुखीच्या बाबतीत तुळशीच्या पानांचा चहा पिणे फायदेशीर ठरते.

14. हृदयरोग –

याचे सेवन केल्याने हृदयविकाराचा धोका कमी होतो आणि हृदय निरोगी राहते.

१५. केसगळतीसाठी उपयुक्त

तुळशीची पाने केस गळणे थांबवतात आणि डोके थंड ठेवतात. त्यामुळे डोक्यातील रक्ताभिसरणही सुधारते.

तुळशीच्या बियांचे फायदे

1) लैंगिक अकार्यक्षमतेमध्ये आराम

तुळशीच्या बिया लैंगिक आजारांवर वापरतात. पुरुषांची शारीरिक कमजोरी, नपुंसकता आणि लैंगिक दुर्बलता दूर करण्यासाठीही तुळशीच्या बियांचा वापर केला जातो.

2) अनियमित मासिक पाळी

मासिक पाळीची अनियमितता दूर करण्यासाठी याच्या बियांचे सेवन करण्याचा सल्ला दिला जातो.

3) कर्करोग उपचार

याच्या बिया कर्करोगाच्या उपचारासाठीही वापरल्या जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे, परंतु अद्याप याची पूर्ण पुष्टी झालेली नाही.

हे देखील वाचा: मनी प्लांटचे 10 आश्चर्यकारक फायदे जे तुम्हाला ते तुमच्या घरात ठेवायला लावतील

तुळशीचा नेहमीचा डोस

जर तुम्हाला कोणत्याही प्रकारचा आजार असेल आणि म्हणून तुम्ही तुळशीचे सेवन करत असाल तर सर्वप्रथम डॉक्टरांचा सल्ला घेणे चांगले.

स्वरस: 5 ते 10 मि.ली

पावडर: 1 ते 3 ग्रॅम

अर्क: 0.5 ते 1 ग्रॅम

केंद्रित शनि: 0.5 ते 1 ग्रॅम

क्वाथ पावडर: 2 ग्रॅम

निष्कर्ष:

देवी म्हणून पूजली जाणारी तुळशी भारतातील प्रत्येक अंगणात आणि गच्चीवर आढळते. हे औषधी गुणधर्मांनी परिपूर्ण आहे. थंडीच्या दिवसात त्याचा डेकोक्शन आणि चहा पिणे खूप फायदेशीर आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published.